Κυριακή 8 Απριλίου 2018

Ο Γιάννης και ο δρόμος


1967 // Τώνια Μαρκετάκη 

Η Τώνια Μαρκετάκη -πρότυπο γυναίκας σκηνοθέτιδος- στο ντεμπούτο της με μία πολύ ιδιαίτερη, υποδόρια συναισθηματική και υπαρξιακή μικρού μήκους ταινία, βασισμένη σε διήγημα του Μενέλαου Λουντέμη και με το ποίημα του Απόψε να διαβάζεται στην ταινία. Βοηθός σκηνοθεσίας είναι ο Παύλος Μάτεσις. Η ταινία πρόλαβε να γυριστεί πριν τη δικτατορία των Συνταγματαρχών, όπου η Μαρκετάκη συνελήφθη και σταμάτησε για λίγο να κάνει ταινίες, έφυγε στην Αμερική, δούλεψε σε άλλα πόστα για διάφορους σκηνοθέτες, μεταξύ αυτών και ο Godard, ώσπου τελικά κατάφερε να κάνει τις δικές της ταινίες. 
Η φωτογραφία της συγκεκριμένης ταινίας είναι έντονη και πολύ ενδιαφέρουσα, αρκετά σκοτεινή ελλείψει τεχνικών μέσων αλλά και σκόπιμα. Η κάμερα από τη δεύτερη σκηνή μας δείχνει την αμφιταλάντευση του ήρωα που προσπαθεί να ισορροπήσει σε ένα πεζούλι. Το μότο του Γιάννη Νεγρεπόντη "Η μοναξιά είναι ζήτημα αυτάρκειας" τονίζεται τρεις φορές. 
Έπειτα, με διαδοχικά πλάνα από τον δρόμο και από εφημερίδες δίνεται μία εικόνα για την εποχή και τα πολιτικά γεγονότα που διαδραματίζονταν τότε. 
Στη συνέχεια, η σκηνοθέτιδα χρησιμοποιεί συμβολικές και πολιτικές σκηνές που εναλλάσσονται και δομούν ένα κλίμα αγωνίας για το τι προμηνύεται να συμβεί. Ο ήρωας δείχνει σε όλες τις σκηνές μοναχικός κι απομακρυσμένος. Φαίνεται να βάλεται και από την κοινωνία και από μία γυναίκα που τον ενδιαφέρει. 


Η ατμόσφαιρα της ταινίας εντείνεται με την πολύ ενδιαφέρουσα κίνηση της κάμερας και κορυφώνεται με τα πλάνα στις σκηνές που παίζει το κομμάτι Just say I love him (1961) από την Timi Yuro. 
Εξαιρετικό το σημείο όπου ο ήρωας χορεύει μόνος του στον δρόμο, σε αντίθεση με τα ζευγάρια που χορεύουν σε μία εορταστική μάζωξη σε ένα σπίτι και τα βλέπουμε μέσα από ένα παράθυρο. 

 Σημαντικό κομμάτι της ταινίας αποτελεί η παράθεση σκηνών των διαμαρτυριών που συνέβαιναν, των συλλήψεων των διαδηλωτών, της εκτόξευσης των πυραύλων στο διάστημα και άλλων γεγονότων, όπως μία γέννα. Η ταινία καταντάει τόσο υπαρξιακή που καταλήγουμε να πιστεύουμε ότι ο τίτλος δεν αφορά τον Γιάννη και τον δρόμο ως τοπιογραφική παράσταση ή ως χώρο συμβάντων που αφορούν τη ζωή του Γιάννη μόνο, αλλά αφορά ευρύτερα τον δρόμο ως ύπαρξη. Ο ήρωας ζει το προσωπικό του δράμα, αφού τον αφήνει η αγαπημένη του για έναν βιομήχανο και όχι καλλιτέχνη, οι συνήρωες του ήρωα Γιάννη τον παρηγορούν, αλλά αυτό που ενδιαφέρει την σκηνοθέτιδα είναι να συνδέσει αυτή την απλή ιστορία με την εποχή. 
Ο ήρωας προσπαθεί να ονειρευτεί για να ξεχαστεί, όμως το όνειρό του είναι απατηλό και χάνεται. Η ταινία κλείνει κυκλικά με τον ήρωα να ανεβαίνει τη σκάλα που κατέβαινε στην αρχή. Πρότυπη πρώτη προσπάθεια και σημαντική η ιστορική συγκυρία της ταινίας. 


Ολόκληρη η ταινία: https://vimeo.com/196077589

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου